ዜና

በዋንግ ዢያኦዩ እና ዙ ጂን | ቻይና ዴይሊ | የዘመነ: 2021-07-01 08:02

የዓለም የጤና ድርጅት አስታውቋልቻይና ከወባ ነፃ ነችረቡዕ ዕለት፣ በ70 ዓመታት ውስጥ ከ30 ሚሊዮን ወደ ዜሮ ዝቅ በማድረግ ዓመታዊ የጉዳት መጠኑን በማሳደግ “አስደናቂ ስኬት” አወድሷል።

የዓለም ጤና ድርጅት እንዳስታወቀው ቻይና በምዕራብ ፓስፊክ ክልል ውስጥ ከአውስትራሊያ፣ ከሲንጋፖር እና ከብሩኒ በኋላ በሦስት አስርት ዓመታት ውስጥ የወባ ትንኝ በሽታን ያስወገደች የመጀመሪያዋ ሀገር ሆናለች።

“ስኬታቸው በትጋት የተገኘ ሲሆን የተገኘውም ለአስርተ ዓመታት የታለመ እና ቀጣይነት ያለው እርምጃ ከወሰደ በኋላ ነው” ሲሉ የዓለም ጤና ድርጅት ዋና ዳይሬክተር ቴድሮስ አድሃኖም ገብረእየሱስ ረቡዕ ዕለት ባወጡት መግለጫ ተናግረዋል። “በዚህ ማስታወቂያ ቻይና ከወባ ነፃ የሆነ የወደፊት ጊዜ አዋጭ ግብ መሆኑን ለዓለም እያሳዩ ካሉት እየጨመረ ከሚሄደው አገሮች ጋር ተቀላቀለች።”

ወባ በወባ ትንኝ ንክሻ ወይም በደም መፍሰስ የሚተላለፍ በሽታ ነው። በ2019 በዓለም ዙሪያ 229 ሚሊዮን የሚሆኑ ሰዎች ሪፖርት የተደረጉ ሲሆን ይህም 409,000 ሰዎችን ለሞት እንደዳረገ የዓለም የጤና ድርጅት ሪፖርት ያሳያል።

በቻይና በ1940ዎቹ በየዓመቱ 30 ሚሊዮን ሰዎች በወባ በሽታ ይሰቃዩ እንደነበር ተገምቷል፤ የሟቾች ቁጥርም 1 በመቶ ነበር። በወቅቱ በአገሪቱ ውስጥ 80 በመቶ የሚሆኑት ወረዳዎችና አውራጃዎች በወባ ወረርሽኝ ይሠቃዩ እንደነበር የብሔራዊ የጤና ኮሚሽን አስታውቋል።

የዓለም የጤና ድርጅት ለአገሪቱ ስኬት ቁልፍ የሆኑትን ነገሮች በመተንተን ሶስት ነገሮችን ለይቷል፤ እነሱም የወባ በሽታ ምርመራና ሕክምና ለሁሉም ሰው ተመጣጣኝ መሆኑን የሚያረጋግጡ መሰረታዊ የጤና መድህን ዕቅዶች መዘርጋት፤ ባለብዙ ዘርፍ ትብብር፤ እና ክትትልና ቁጥጥርን ያጠናከረ አዲስ የበሽታ መቆጣጠሪያ ስትራቴጂ መተግበር።

የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ረቡዕ ዕለት እንዳስታወቀው ወባን ማስወገድ ቻይና ለዓለም አቀፍ የሰብአዊ መብቶች እድገት እና ለሰብአዊ ጤና ካበረከተችው አስተዋጽኦ አንዱ ነው።

የቻይና እና የዓለም ህዝብ ለቻይና መልካም ዜና ነው ሲሉ የሚኒስቴሩ ቃል አቀባይ ዋንግ ዌንቢን ለዕለታዊ የዜና መግለጫ ተናግረዋል። የቻይና ኮሚኒስት ፓርቲ እና የቻይና መንግስት የሰዎችን ጤና፣ ደህንነት እና ደህንነት ለመጠበቅ ሁልጊዜ ቅድሚያ እንደሚሰጡ ተናግረዋል።

ቻይና በ2017 ለመጀመሪያ ጊዜ ምንም አይነት የቤት ውስጥ የወባ ኢንፌክሽን ሪፖርት አድርጋለች፣ እና ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ምንም አይነት የአካባቢ ኢንፌክሽን አላስመዘገበችም።

በህዳር ወር ቻይና ከወባ ነፃ የሆነ የምስክር ወረቀት ለማግኘት ለWHO ማመልከቻ አስገብታለች። በግንቦት ወር የዓለም የጤና ድርጅት (WHO) የሰበሰበቻቸው ባለሙያዎች በሁቤይ፣ አንሁዊ፣ ዩናን እና ሃይናን ግዛቶች ግምገማ አካሂደዋል።

የምስክር ወረቀቱ የሚሰጠው ቢያንስ ለሦስት ተከታታይ ዓመታት ምንም አይነት የአካባቢ ኢንፌክሽን ሳይመዘገብ ሲቀር ሲሆን ወደፊትም ሊከሰት የሚችል ስርጭትን የመከላከል አቅምን ያሳያል። እንደ የዓለም ጤና ድርጅት ገለጻ፣ እስካሁን ድረስ አርባ አገሮችና ግዛቶች የምስክር ወረቀቱን ተሰጥተዋል።

ይሁን እንጂ የቻይና የበሽታ መቆጣጠሪያ እና መከላከያ ማዕከል ብሔራዊ የጥገኛ በሽታዎች ተቋም ኃላፊ ዡ ዣኦኖንግ እንዳሉት ቻይና አሁንም በዓመት ወደ 3,000 የሚጠጉ የወባ በሽታዎችን ከውጭ አስገብታለች፣ የወባ ጥገኛ ተውሳኮችን ወደ ሰዎች ሊያሰራጭ የሚችል የወባ ዝርያ የሆነው አኖፌልስ አሁንም ወባ ከባድ የህዝብ ጤና ሸክም በነበረባቸው አንዳንድ ክልሎች ውስጥ ይገኛል።

"የወባ በሽታን የማስወገድ ውጤቶችን ለማጠናከር እና ከውጭ የሚመጡ ኢንፌክሽኖች ሊያስከትሉ የሚችሉትን አደጋዎች ለማስወገድ ከሁሉ የተሻለው አካሄድ በሽታውን በዓለም አቀፍ ደረጃ ለማጥፋት ከውጭ ሀገራት ጋር በመተባበር ነው" ብለዋል።

ከ2012 ጀምሮ ቻይና ከባህር ማዶ ባለስልጣናት ጋር በመተባበር የገጠር ዶክተሮችን ለማሰልጠን እና የወባ በሽታን የመለየት እና የማከም አቅማቸውን ለማሳደግ እየሰራች ነው።

ስትራቴጂው በበሽታው በተጠቁ አካባቢዎች የመከሰት መጠን በከፍተኛ ሁኔታ እንዲቀንስ ምክንያት ሆኗል ሲሉ ዙሁ ተናግረዋል። የፀረ-ወባ ፕሮግራም በአራት ተጨማሪ አገሮች እንደሚጀመር ይጠበቃል ብለዋል።

አርቴሚሲኒን፣ የምርመራ መሳሪያዎችን እና በፀረ-ተባይ የተነከሩ መረቦችን ጨምሮ በውጭ አገር የሚገኙ የሀገር ውስጥ ፀረ-ወባ ምርቶችን ለማስተዋወቅ የበለጠ ጥረት መደረግ እንዳለበት አክለዋል።

የቢል ኤንድ ሜሊንዳ ጌትስ ፋውንዴሽን ከፍተኛ የፕሮጀክት ኦፊሰር የሆኑት ዌይ ዢያዩ ቻይና በበሽታው በተጠቁ አገሮች ውስጥ የበለጠ ልምድ ያላቸውን ተሰጥኦዎችን እንዲያዳብሩ ሐሳብ አቅርበዋል፣ ይህም የአካባቢውን ባህል እና ስርዓቶች እንዲረዱ እና የራሳቸውን ባህል እንዲያሻሽሉ ይረዳል።